نظامیان ترکیه حامیان رژیم قطر خواهند بود

آنکارا با تسریع روند قانونی‌کردن اعزام نیرو به قطر برای کنترل تهدیدها علیه امنیت داخلی این کشور، موضعی محکم در جهت حمایت از حکومت آل ثانی اتخاذ کرده است.

al-monitor .

خرداد ۲۲, ۱۳۹۶

در حالی که بحران میان قطر و ائتلاف سعودی عمیقتر میشود، آنکارا در برابر آزمون دیگری میان شعارها و توانایی‌های واقعی‌اش قرار می‌گیرد. ترکیه تلاش کرد تا در دو روز آغازین بحران، نقش میانجی را بازی کند اما ناگهان در چرخشی تند، به نفع قطر موضع گرفت. آنکارا نمی‌تواند به سادگی به نقش میانجی بازگردد، خاصه آن‌که پارلمان این کشور اجازهٔ اعزام سه تا پنج هزار سرباز را به قطر صادر کرد؛ امری که به آن‌ها اجازه می‌دهد تا در صورت وقوع جنبش‌های مردمی علیه حکومت امیر تمیم بن حمد آل ثانی، به او در تأمین امنیت داخلی کمک کنند.

عربستان سعودی، مصر، امارات متحده عربی و بحرین هفتهٔ گذشته پیوندهای خود را با قطر قطع و دلیل آن‌را حمایت این کشور از تروریسم عنوان کردند؛ اتهامی که دوحه آن‌را رد می‌کند.

دو سند قانونی در مورد همکاری نظامی میان قطر و ترکیه، بیش از یک سال است که در انتظار تأیید پارلمان بوده‌اند. یکی از این دو پروتکل، در ماه دسامبر سال ۲۰۱۵ امضاء شد و مبتنی بر اعزام نیروهای ترکیه به قطر است. هدف این پروتکل «مدرن‌سازی نهادهای نظامی قطر، تنوع‌بخشی به آموزش‌های نظامی، [و حمایت از] توانایی‌ها و تأسیسات دفاعی نیروهای مسلح قطر از راه آموزش و تمرین نظامی» دانسته شده است.

حدود ۹۰ پرسنل نظامی ترک اکنون به طور موقت در یک پایگاه نظامی پیشین بریتانیا در ۱۵ کیلومتری دوحه مستقر هستند. این تعداد اکنون می‌تواند به یک تیپ ۵۰۰۰ نفری، شامل پرسنل سرفرماندهی، شورای هماهنگی، واحدهای پشتیبانی، پیاده‌نظام و نیروهای هوایی و دریایی، تبدیل شود. پروتکل مذکور همچنین به طرفین اجازه می‌دهد تا برنامه‌های آموزشی، دانش و تجربیات خود را مبادله کنند و به یکدیگر خدمات مستشاری بدهند.

یک منبع پارلمانی در آنکارا که نخواست نامش فاش شود، گفت که پروژهٔ ایجاد پایگاه نظامی، در پارلمان ترکیه نگه داشته شد زیرا به نظر می‌رسید که مقام‌های قطری برای ارائهٔ پایگاه دایمی به نیروهای ترک، تعلل می‌کنند و حس برتری‌جویی دارند. منبع گفت که آنکارا از این‌ نوع دید قطری‌ها آزرده بود اما از زمان شروع بحران، قطر روند اداری کار را تسریع کرد.

لایحهٔ دوم که تأیید پارلمان ترکیه را انتظار می‌کشید، پروتکلی در مورد همکاری در آموزش ژاندارمری بود. این سند به ترکیه اجازه می‌داد تا هر تعداد پرسنل ژاندارمری را که لازم بداند، برای تأمین «آموزش امنیت داخلی، مبارزه با قاچاق و جرائم سازمان‌یافته و کنترل تظاهرات عمومی مردم» به کار بگیرد.

پس از بحران دیپلماتیک هفتهٔ گذشته، پارلمان ترکیه با سرعتی شگفت‌انگیز این دو لایحه را بررسی کرد و در جا به آن‌ها رأی مثبت داد. رجب طیب اردوغان حال بدون نگرانی از مخالفت‌ها و قوانین داخلی می‌تواند واحدهای ارتش ترکیه را شامل پیاده‌نظام، مهندسی رزمی، واحدهای پشتیبانی، نیروهای ویژه و از همه مهم‌تر، نیروهای ژاندارمری را به قطر اعزام کند تا جلوی تهدیدهای احتمالی علیه امنیت رژیم آل ثانی را بگیرند. هر دو سند به دقت تأکید کرده‌اند که سربازان و ژاندارم‌های ترکیه در «مأموریت‌های عملیاتی» شرکت نمی‌کنند اما «آموزش و مشورت نظامی» ارائه می‌دهند.

با این حال، اگر بحران عمیق‌تر شود، چه پیش خواهد آمد؟ اگر تظاهرات گسترده در قطر انجام شود و تهدیدی علیه امنیت شخص امیر و حاکمیت او پیش آید، آیا اردوغان -که تمیم آل ثانی را «برادر من» می‌خواند- نیروها را برای حمایت از او به کار خواهد گرفت؟ کارشناسان می‌گویند که هیچ مانع سیاسی و قانونی وجود ندارد که اردوغان را از این کار بازدارد.

این‌جا لازم است که به یک گزارش خبری اشاره کنیم در مورد این‌که سفارت قطر در آنکارا روز ۱۵ جولای ۲۰۱۶، یک روز پس از کودتای نافرجام در ترکیه، از اعزام واحدی به استعداد ۱۵۰ تن از نیروهای ویژه قطری به آنکارا برای حمایت از اردوغان خبر داد. آن‌ها چهار روز در آنکارا ماندند.

ترکیه این گزارش را که چهار ماه قبل منتشر شده، تکذیب نکرده است. اگر این گزارش صحیح باشد، می‌توان تصور کرد که اردوغان در شرایط مشابه، اقدامی مشابه را برای آل ثانی انجام خواهد داد.

من شخصاً حس می‌کنم که امیر جوان که با جاه‌طلبی برای ارتقاء «طرز فکر و عمل قطری» تلاش می‌کرد، در نهایت به خواسته‌های بلوک سعودی تن دهد. اما اگر رفتار آل ثانی تغییر نکند و اگر به خواست دونالد ترامپ برای «دیداری در کاخ سفید» و بحث دربارهٔ موضوع پاسخی درخور ندهد، با خطر سقوط مواجه خواهد شد.

آن‌گاه اگر سعودی‌ها تأیید آمریکا را نیز برای اسقاط آل ثانی داشته باشند، طرحی برای یک مداخلهٔ نظامی به رهبری عربستان اجرا خواهد شد. هدف کلی این کودتا می‌تواند تغییر امیر و برجا نشاندن فردی باشد که قطر را مانند بحرین به زیر سلطهٔ سعودی‌ها ببرد.

در آنکارا، این یک سناریوی کابوس‌مانند است که در حلقه‌های دولتی بسیار از آن صحبت می‌شود. بسیاری از مقام‌های ترک نگران آن هستند که آل ثانی به «بحرینیشدن» تن دهند؛ یعنی مانند بحرین تنها تظاهر به استقلال کنند اما از جانب ریاض کنترل شوند. از سوی دیگر، اگر امیر در برابر این مسئله مقاومت کند، ممکن است با قطر سقوط مواجه شود.

سرنوشت تمیم آل ثانی یک موضوع حیاتی است. اگر او به خواست آمریکا و سعودی‌ها تن ندهد، ممکن است تظاهرات جمعی در قطر آغاز شود. اگر چنین چیزی روی دهد، ارتش قطر نخواهد توانست پاسخ مؤثری بدهد. آن‌گاه اعضای برجستهٔ آل عطیه و آل ثانی ممکن است تصمیم بگیرند که به جای ورود نظامی به بحران، امیر را برکنار کنند و طرف آمریکا، سعودی و امارات را بگیرند.

اکنون چشم‌ها به این دوخته شده که امیر چگونه به دعوت ترامپ برای بحث دربارهٔ بحران پاسخ خواهد گفت.

در ترکیه، نگاه‌ها به اردوغان است. اگر بحران عمیق‌تر شود و شرایط امیر وخیم‌تر، آن‌گاه باید منتظر ماند و دید که اردوغان برای یک دوست صمیمی‌ که رفاقتش را پیشتر ثابت کرده است، چه می‌کند؟ این‌جا باید به خاطر داشته باشیم که میان آن‌چه ترکیه می‌خواهد در خاورمیانه انجام دهد و آن‌چه می‌تواند، فاصلهٔ بسیاری است.

منابع نظامی ارشد در آنکارا که نخواستند نام‌شان فاش شود، گفتند که ترکیه می‌خواهد ابتدا پیاده‌نظام و سپس نیروی دریایی به قطر بفرستد. اعزام اف-۱۶های ترکیه در فاز سوم قرار دارد. هواپیماهای ترابری برای حمایت لجستیک از پایگاه به کار گرفته خواهند شد.

آزمون اصلی که در انتظار آنکاراست، این است که چگونه توانایی‌های واقعی خود را با پیوندهای اخوت میان دو رهبر وفق دهد.

Recommended Articles

سکوت ایران در مورد حمایت از ترکیه در حمله به حزب کارگران کردستان در عراق
مرور اخبار هفته | Defense/Security cooperation | خرداد ۲۷, ۱۳۹۷
طرح ترامپ برای فلسطین و اسرائیل برای ائتلاف با سعودی‌هاست، نه صلح
آکیوا الدار | دونالد ترامپ | خرداد ۲۴, ۱۳۹۷
نگاه حسرت‌آمیز دموکرات‌های هوادار اسرائیل به صمیمیت ترامپ و نتانیاهو
Bryant Harris | دونالد ترامپ | خرداد ۱۵, ۱۳۹۷
قطعه گم‌شده ترامپ در طرح پوتین برای سوریه
مرور اخبار هفته | دونالد ترامپ | خرداد ۱۳, ۱۳۹۷
شورشی‌های کنگره در مقابل جنگ مخفیانه ترامپ در خاورمیانه
Bryant Harris | دونالد ترامپ | خرداد ۱, ۱۳۹۷

Recent Podcasts

Featured Video