Lübnan'ın Nabzı

Osmanlı fesi Beyrut’ta yeni bir imaja kavuşuyor

By
p
Article Summary
Osmanlı döneminde kullanılan fes iki Lübnanlı tasarımcının girişimiyle 21’inci yüzyıla uyarlanıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Lübnanlı tasarımcı ve girişimci İlyas El Haddad, Osmanlı döneminde erkeklerin giydiği tepesi düz, kırmızı bir başlık olan fesi yeniden canlandırmayı amaçlıyor.

2016’da Boshies adında yeni bir marka yaratan Haddad, moda tasarımcısı Diane Ferjane ile birlikte Orta Doğu’nun gündelik kıyafetlerini modern çizgiye taşıyacak yeni bir koleksiyon üzerinde çalışıyor.

Fes 1826’da Osmanlı hükümdarı Sultan II. Mahmut tarafından benimsendi. Sarığı şark işi olarak gören reformcu sultan, Kuzey Afrikalı denizcilerde gördüğü fesin tüm devlet görevlileri tarafından giyilmesini istedi. Fes, Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da 20’nci yüzyıla kadar kullanıldı. Günümüzde ise folklorik eşya niteliğindedir ve kötü yapılmış örnekleri egzotiğin peşinde olan turistlere satılır.

Haddad meşhur başlığın modernize edilmiş, günlük hayatta kullanımı daha kolay olan yeni tasarımını 2016 Beyrut Tasarım Haftası’nda tanıtmıştı.

Al-Monitor’un sorularını yanıtlayan tasarımcı yeni fesin öyküsünü şöyle anlatıyor: “Ben fesin sadece erkeklerin kullandığı bir başlık değil, hem erkeklerin hem kadınların kullanabileceği bir moda aksesuarı olmasını istedim. Ayrıca Lübnanlı gençlere, Arap gençlerine bir yenilenme ve özgürleşme mesajı vermek istedim. İlk yıl pazardan çok olumlu geri dönüşler oldu, ben de bu fikrimi daha da ilerletmeye karar verdim.”

Haddad, daha sonra şalvar gibi geleneksel Orta Doğu giysilerini modernleştirmeye odaklanan Ferjane ile tanışmış. Ferjane bu alana nasıl yöneldiğini Al-Monitor’a şöyle anlattı: “Fotoğrafçılık dersleri alırken hocamız portre çekmemizi istedi. Ben de küçük bir köye gittim ve oranın en yaşlı kişisini buldum. Adam 104 yaşındaydı. Yüzündeki kırışıklıkların detayını yakalamak istiyordum. Adam bana poz vermeden önce giyinip kuşandı, bej bir şalvar ve düğmeli gömlekten oluşan geleneksel kıyafetini giydi. Ben o an adamın yüzünü tamamen unuttum çünkü böyle bir kıyafeti ilk kez görüyordum. Bu giysilerin yok olacağını düşününce içime hüzün çöktü ve sonra şalvarı modernleştirmek için çalışmaya başladım. Mesela bazılarını kadınlara uyarladım, bu miras kaybolmasın istedim. Benim çalışmalarım ve İlyas’ın fikirleri birbirini tamamlıyor. Ben tasarlayıp üretiyorum; o ise ticaret, grafik ve pazarlamadan sorumlu.”

Haddad ve Ferjane, İtalya’nın Bologna kentinde tanıştıkları terzi bir kadın ve bir şapka ustası sayesinde şapkanın ötesine geçen, fazla pahalı olmayan bir günlük kıyafet markasının iş planını oluşturmuşlar. Yine de Boshies'in odak noktası şapkalar ve kışlık başlıklar olacak. Haddad “İki günde yeni bir şapka modeli yarattık. Dikiş izleri olmadığı için kullanımı çok daha kolay bir model oldu. Ayrıca hasır örneğini de yaptık.” diye anlatıyor.

İkili Lübnan’a dönünce iş planlarını büyütmeye başlamış. Projeye Arapça “aşk” ve “Beyrut” yazılı kısa ve uzun kollu gömlekler, kazaklar, puflar, şalvar tipi eşofmanlar eklenmiş. Tüm bunlar önümüzdeki yıl kademeli olarak satışa sunulacak.

Ferjane “Geriye kalan tek iş, İtalya’dan gerekli makineleri getirtip şapka üretimini Lübnan’da yapmak.” diyor. Bunun kaynağını sağlamak için de İnternette bir “kitlesel fonlama” kampanyası başlatmışlar.

İki tasarımcı için Boshies modadan fazlasını ifade ediyor. Onlar, bu girişimi bir imgeyi çağdaşlaştırmak ve yeni bir imaja kavuşturmak olarak görüyor. Reklam kampanyasının tanıtım videosunda fes giyen Arapları olumsuz açıdan sunan Batı yapımı filmlere atıf yapılıyor. Haddad bu konuda şöyle diyor: “Filmlerde çok sayıda hırsız, terörist veya tecavüzcü Arap tiplemesine rastlıyorsunuz. Bunlar aptal, hin ve kadın düşmanı olarak sunuluyor. Orta Doğu’nun imajını değiştirmek için yapılacak çok iş var. Dünyadaki tüm insanlar, tüm ülkeler gibi biz de moderniteye katılabildiğimizi göstermek zorundayız. Dolayısıyla buradaki düşüncemiz, Batılı bir markanın gelip bizim yerimize bunu yapmasını beklemek yerine kültürel bir ögeyi, sınırları aşabilen günlük bir giyim parçasına dönüştürmek.”

Haddas sözlerini şöyle tamamlıyor: “Fes, insanların zihninde ortak bir imge olarak zaten var. Şimdi fesin çağdaşlaşma zamanı."

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: heritage, clothing, modernization, ottoman empire, design, fashion, entrepreneurs

Florence Massena, Beyrut’ta yaşayan ve ekonomik, kültürel ve toplumsal konuları takip eden bir gazeteci. Fransa’nın güneyindeki Toulouse kentinde siyaset bilimi ve gazetecilik okuyan Massena, 2010’dan bu yana Orta Doğu’da bulunuyor. Kültürel miras, kadın konuları ve Lübnan’daki olumlu gelişmelere odaklanıyor.

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept