Filistin'in Nabzı

Türkler Kudüs’te Osmanlı’nın izinde

By
p
Article Summary
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın çağrıları üzerine Kudüs’e giden Türk hacıların ve ziyaretçilerin sayısı arttı. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

RAMALLAH, Batı Şeria — Konya’ya bağlı Meram ilçe belediyesinden 110 kişilik bir Türk heyeti “Abdülhamit Han'ın İzinden” isimli girişim kapsamında 9 Kasım’da Kudüs’ü ziyaret etti. Girişim kapsamında Osmanlı döneminde yapılan binalar, Kudüs’ün tarihi sokakları ve Mescid-i Aksa’nın bulunduğu alan temizlenerek gül suyuyla yıkandı.

Meram Belediyesi tarafından kasım ayında başlatılan girişimle Kudüs’teki Türk mirasının desteklenmesi amacıyla Mescid-i Aksa’ya çeşitli ziyaretler düzenlenmesi öngörülüyor. Girişim Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Filistin topraklarındaki Osmanlı mirasının tanıtılması amacıyla yaptığı çağrılar neticesinde başlatıldı.

Türk heyetine başkanlık eden Meram Belediye Başkanı Fatma Toru Mescid-i Aksa’da basına yaptığı açıklamada Kudüs’e Erdoğan’ın çağrıları üzerine geldiklerini söyledi. Ziyaret kapsamında 60 binanın iç ve dış alanlarının yanı sıra Kudüs’ün tarihi kent merkezindeki sokakları da temizlediklerini anlatan Toru Mescid-i Aksa’nın avlusuna zamanında Osmanlı padişahlarının yaptıkları gibi gül suyu döktüklerini de ekledi.

Kudüslü kız ve erkek çocuklarının da eşlik ettiği heyet Kudüs’ün tarihi kent merkezini dolaşarak sokaktaki çöpleri topladı. Heyeti Mescid-i Aksa’da Türk hükümetiyle yakın çalışan Burc El Lak Lak Derneği’nden yetkililer karşıladı.

Derneğin yönetim kurulu üyelerinden Musa Hicazi Türk heyetinin Kudüs’teki üç günlük ziyaretleri sırasında Arap otellerinde konakladıklarını, Filistinli Doktorlar Derneği’yle futbol maçı yaptıklarını, Kudüs’ün tarihi merkezindeki Osmanlı binalarını temizlediklerini ve Mescid-i Aksa yerleşkesine gül suyu döktüklerini anlattı.

Hicazi Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Kudüs’ü ziyaret eden Türklerin sayısında artış var. Burada Arap otellerinde konaklayarak çevredeki dükkânlardan alışveriş yapıyorlar.” Hicazi, Türkiye’den Kudüs’e her yıl kaç ziyaretçi geldiğine ilişkin kesin bir rakam veremediklerini ancak Meram heyetinin ziyareti kapsamında 9-10 Kasım tarihlerinde Türk ziyaretçi sayısının 600’ü bularak bir rekor kırdığını vurguladı.

Filistin topraklarını ziyaret edenlerin bir kısmı Ürdün, bir kısmı ise İsrail’in Ben Gurion Uluslararası Havaalanı üzerinden kente giriş yaptıkları ve Kudüs Filistin’in kontrolünde olmadığı için Türkiye’den Kudüs’e her yıl toplam kaç kişinin geldiği tam olarak belirlenemiyor.

Filistin Yönetimi’nin (FY) verilerine göre Batı Şeria üzerinden Kudüs’ü ziyaret edenlerin sayısı artıyor. Filistin Polis Sözcüsü Luay Azrikat Al-Monitor’a 2016’da 15 bin 846 Türk vatandaşının Batı Şeria üzerinden Kudüs’e geçtiğini, bu yıl ise ekim ayı itibarıyla bu sayının 23 bin 312’ye yükseldiğini söyledi.

Mescid-i Aksa Müdürü Şeyh Ömer Kisvani de Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Diğer Müslüman ülkelere kıyasla Kudüs’ü en çok Türkiyeli Müslümanlar ziyaret ediyor. Camide her cuma günü onlarca Türk’ü ibadet ederken görüyoruz.”

Türk Diyanet İşleri Başkanlığı 2015’in şubat ayında Mescid-i Aksa’yı umre programına dâhil etti. Bu sayede Mekke ve Medine’ye giden hacı adayları umre yolunda üç günlüğüne Mescid-i Aksa’ya uğruyorlar. Eski Diyanet Başkanı Mehmet Görmez de 14 Mayıs 2015’te Kudüs’ü ziyaret ederek Mescid-i Aksa’da cuma hutbesi vermişti.

Erdoğan, her fırsatta Türkiye’deki ve dünyadaki Müslümanları Kudüs’ü ziyaret etmeye çağırıyor. Erdoğan, bu çağrısını son olarak 25 Temmuz’da yineleyerek TBMM’deki AKP grup toplantısında şöyle konuşmuştu: “Buradan tüm vatandaşlarıma ve tüm Müslümanlara çağrıda bulunuyorum. İmkânı olan herkes lütfen Kudüs'ü, Mescid-i Aksa'yı ziyaret etsin. (...) Gelin hep birlikte Kudüs'e sahip çıkalım."

Kudüs Türk Kültür Merkezi’nin Başkanı İbrahim Furkan Özdemir Al-Monitor’a şu bilgileri verdi: “Erdoğan daima Kudüs’e ve Mesicid-i Aksa’ya ziyaret çağrıları yapar ve insanlara Kudüs’ü ziyaret etmelerini söyler. Türk parlamento üyeleri, vatandaşlar ve yetkililer de bu çağrılar üzerine Kudüs’e gelmeye başladı. Kudüs her yıl Türkiye’den yaklaşık 35 bin kişiyi ağırlıyor.”

Bu ziyaretlerin süreceğini söyleyen Özdemir şöyle devam etti: “Bize göre Mescid-i Aksa’nın dini açıdan önemi çok büyük. Türkler Mekke ve Medine’de umreye gitmeden önce de Mescid-i Aksa’yı ziyaret ediyorlar. Çünkü Filistin halkını Kudüs’te yalnız bırakmak istemiyoruz.”

Türkiye’nin Kudüs’e olan ilgisi yalnızca ziyaretlerle sınırlı değil. Türk kuruluşları kentte milyonlarca dolarlık yardım ve destek projeleri üstlendiler. Bu kuruluşlara Türk İş Birliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA), Meşale Uluslararası Öğrenci Derneği ve Kandil Kalkınma ve Yardımlaşma Derneği de dâhil. Ancak Kanadil, Hamas’la ilişkili olduğu gerekçesiyle 2016 aralık ayında İsrail Savunma Bakanı Avigdor Liberman tarafından kapatıldı. Bu da Türkiye’nin Kudüs’te yaşananlar konusunda İsrail’e yönelik tepkisini artırdı. Kudüs’te son olarak geçtiğimiz temmuz ayında olaylar çıkmıştı.

Kudüs’teki Türk varlığı İsrail’den tepki çekiyor. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu yanlısı İsrael Hayom gazetesi 21 Haziran’daki haberinde Kudüs’teki Türk varlığının arttığını bildirerek Türk hükümetinin Kudüs’teki Filistin varlığını korumak ve kentin Müslüman kimliğini muhafaza etmek amacıyla kente TİKA üzerinden milyonlarca dolar akıttığını yazdı. TİKA 2004’ten bu yana Doğu Kudüs’teki 63 projeye milyonlarca dolarlık yatırım yaptı.

Türkiye ile İsrail arasında temmuz ayında yaşanan olaylar nedeniyle çıkan gerginlik Jerusalem Post gazetesinin 25 Temmuz’da yayımladığı bir haberle doruğa ulaştı. Gazete Netanyahu’nun “Erdoğan İsrail’e vaaz verecek son kişidir.” dediğini aktardı. İsrail Dışişleri Bakanlığı da aynı gün Erdoğan’ın Müslümanlara yönelik Kudüs’e sahip çıkma çağrılarına “Osmanlı devri kapandı.” diyerek yanıt verdi.

İslami İş Birliği Teşkilatı’nın Filistin Temsilcisi Ahmet Ruvaydi ise Al-Monitor’a başta Türk heyetleri olmak üzere Müslüman heyetlerin Kudüs’e yaptığı ziyaretlerin kente katkı sağladığını, Kudüslülerin azmine güç kattığını ve yerel ekonomiyi güçlendirdiğini söyledi. Ruvaydi FY ve İslami İş Birliği Teşkilatı’nın da benzer çağrılar yaptığını hatırlattı.

Meram Belediyesi’nin girişimi yalnızca Mescid-i Aksa ve Osmanlı binalarının çevresini temizlemeye yönelik simgesel bir girişim olsa da hem Kudüslülere verilen desteği hem de Türkiye’nin resmi makamları ve halkının Kudüs’e yönelik artan ilgisini göstermesi açısından önemli bir adım.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: Küdüs, Turizm

Ahmad Melhem, Ramallah’ta yaşayan Filistinli bir gazeteci ve foto muhabiridir. Al-Watan News için çalışan Melhem, başka bazı Arap medya kuruluşlarında da yazmaktadır. 

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept