Suriye'nin Nabzı

Çatışmadan kaçan Suriyeliler kendi kasabalarını inşa ediyor

By
p
Article Summary
Savaş yüzünden yurtlarını terk etmek zorunda kalan Suriyeliler, ülkenin başka bölgelerinde yeni yerleşimler inşa ediyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Mehdi El Daman hayatının son beş yılını oradan oraya taşınarak geçirdikten sonra Yeni Karnaz’da ufak bir arazi satın alarak çadırını kendi arazisine kurmuş. İleride araziye çadır yerine ailesiyle birlikte başını sokabileceği, soğuktan korunacağı bir ev inşa etmeyi umuyor.

Aslen Hama’nın kuzey kırsalındaki kasabalardan Karnazlı olan Daman, bölgenin 2013’te Suriye rejiminin kontrolüne girmesiyle evini terk etmek zorunda kalmış ve Türkiye sınırında, ülke içinde yurdundan olmuş insanlar için kurulan bir kampa sığınmış.

Daman şimdi adını memleketinden alan Yeni Karnaz’da yaşıyor. Yeni Karnaz İdlib’in güney kırsalında yeni inşa edilen bir dizi yerleşim yerinden biri. Bölgede 2016’dan sonra inşa edilen sekiz yerleşim, Suriye rejiminin kontrolündeki Hama ve Rif Dimaşk’tan kaçanlara ev sahipliği yapıyor. Aktivistlerin ve yerel meclis yöneticilerinin verdiği gayri resmi bilgilere göre yerleşimlerde yaklaşık 8 bin insan yaşıyor.

Yeni kurulan yerleşimlerin bazılarına sakinlerinin geldiği yerlerin adları verilmiş. Bazıları da isimlerini coğrafi benzerliklerine göre muhtelif Suriye kentlerinden almış.

Yeni Karnaz, Karnazlı bir grup sığınmacının üç yıl önce İdlib’in güney kırsalında birbirine yakın araziler satın almasıyla kurulmuş. Yeni Karnaz yerel meclisinin başkanı Hüseyin El Verda, rejim güçlerinin Karnaz’ı işgal etmesinin ardından yerleşime “Yeni Karnaz” isminin verildiğini anlatıyor. Verda’nın Al-Monitor’a verdiği bilgilere göre bölgede 100 metrekarelik bir arazinin fiyatı şu an yaklaşık 150 bin Suriye lirası (291 dolar).

Yeni Karnaz Suriye Kurtuluş Hükümeti’ne bağlı yerel meclis tarafından yönetiliyor. Suriye Kurtuluş Hükümeti birkaç hafta önce bölgenin neredeyse tamamını ele geçiren Heyet Tahrir El Şam’ın siyasi uzantısı olarak görülüyor.

Kasaba yeni inşa edilen küçük ve orta büyüklükteki evlerle yavaş yavaş gelişiyor. Aslında inşaat ruhsatı gerektiren bu yapılar için inşaat işçileri tutuluyor, muhaliflerin kontrolündeki diğer bölgelerden inşaat malzemeleri getiriliyor. Yeni Karnaz’da şu an yaklaşık 100 aile yaşıyor. Yeni ev inşa edecek maddi gücü olmayan Daman ailesi gibi aileler de satın aldıkları küçük arazilere çadırlarını açıyor.

Yeni Karnaz’a komşu dağlık bölgedeki Mezra Bloudan yerleşimi de Hama ve El Gab Ovası kırsalında bulunan köylerden kaçanlar tarafından kurulmuş.

Kasabanın yerel yöneticilerinden Müfit Çayban Al-Monitor’a şu bilgileri veriyor: “Yeni kurulan kasabamızın bulunduğu dağlık arazi, Şam’ın kuzeybatısındaki Rif Dimaşk’a bağlı Bloudan köyünü andırıyor. Şu an burada yaşayan 1050 vatandaşımız var. Çoğu eskiden Türkiye sınırındaki kamplarda yaşıyordu ancak kamplardaki zor koşullara daha fazla dayanamadık ve burada arazi alarak kendi evlerimizi inşa ettik.”

Kentte gelişigüzel bir yapılaşma var. Çayban “Şehir planlaması olmayınca, kanalizasyon ağı, elektrik ya da su şebekesi gibi hizmetler de olmuyor” diyor.

Sekiz yeni yerleşimin en planlı olanı Yeni Karnaz. Vatandaşlar yollar, sokaklar inşa ediyor. Su kuyuları açılıyor ve bir cami ile okul inşaatı sürüyor. Verda, resmi makamlar ve insani yardım kuruluşlarından ümidi kestiklerini belirterek tüm bunların varlıklı kasaba sakinleri tarafından yaptırıldığını anlatıyor.

Hafız El Hamavi, El Gab Ovası’nın Kebir Fiddah köyünden kaçarak Mezra Bloudan’a yerleşenlerden. Hamavi yerleşimlerin sorunlarını Al-Monitor’a şöyle aktarıyor: “Yeni yurdumuzda en büyük sorun diğer kentler ve İdlib merkezine uzaklığımız. Temel bazı ihtiyaçlar için uzun bir yol kât etmek zorunda kalıyoruz.”

Daman’ın çocukları için en yakın okul üç kilometre uzaklıktaki Abdin köyünde. Yeni Karnaz’a en yakın sağlık merkezi ise altı kilometre uzaklıkta.

Suriyeli muhaliflerin kurduğu geçici hükümete bağlı Hama Valiliği’nden Nafi El Barazi Al-Monitor’a yerleşimler için şöyle diyor: “Yeni yerleşimlerde yaşayan insanlar Hamalı olsalar da bunlar yerel meclislerin idari sorumluluğunda olan yerler. Dolayısıyla temel hizmetleri yerel meclislerin sağlaması lâzım. Her mülki idare kendi sınırı içinde faaliyet gösterir. Nüfus kaydı gibi vatandaşlık hizmetlerinden ise Hama Valiliği sorumludur.”

Barazi’nin verdiği bilgiye göre, yerleşkelerdeki durumun iyileştirilmesi için yerel meclisler ile Hama Valiliği arasındaki işbirliği planları, Hama kırsalı ve İdlib’in geçen haftalarda Suriye Kurtuluş Hükümeti’nin eline geçmesiyle sekteye uğramış. Barazi “Biz geçici hükümete bağlı olduğumuz için Hama ve İdlib’de artık hiçbir söz hakkımız yok” diyor.

İdlib kırsalındaki Mar Hurmah yerel meclisinin başkanı Diya Hacı Ahmet ise Al-Monitor üzerinden şu çağrıyı yapıyor: “Bu yerleşimler gelişigüzel inşa edildiler, temel ihtiyaçlardan yoksunlar. İnsan hakları örgütlerine buralardaki yaşam koşullarının iyileştirilmesi, temizlik ve içme suyu hizmetlerinin sağlanabilmesi için çağrıda bulunuyoruz.”

Karnazlı Ebu Hamza ise tüm bu zorlu koşullara rağmen akrabalarının yaşadığını Yeni Karnaz’a taşınmak için bölgede arazi bakıyor. Hamza Al-Monitor’a şöyle diyor: “Yeni Karnaz’ın bazı eksikleri var ama sürekli bir oraya bir buraya savrulmaktansa bir yere yerleşip orayı mesken edinmek daha iyi. Buradaki insanlar benim memleketimden gelen insanlar, ortak hatıralarımız var."

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: Alt yapı ve mimari

Walid Nofal is a Syrian journalist from Daraa. Nofal has produced several investigative reports on the situation in Syria for Arab and foreign media outlets. On Twitter: @walid_ALnofal

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept