Irak-Türkiye arasında yeni petrol boru hattı yolda

Irak-Türkiye arasında planlanan yeni boru hattı Irak’ın petrol ihracatı için yaşamsal önem taşırken Türkiye açısından da İran petrolünü telafi edecek. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor Kerkük petrol sahalarından bir görüntü, 18 Ekim 2017 Photo by REUTERS/Alaa Al-Marjani.

İşlenmiş konular

krg, pipeline, iraqi oil, iranian oil, iraq-turkish relations, erbil

Eyl 18, 2019

BAĞDAT — Irak’ın petrol zengini Kerkük bölgesinden Türkiye’ye günde bir milyon varil petrol taşıma kapasitesine sahip yeni bir boru hattının yapımına yönelik çalışmalar Ankara ve Bağdat arasında devam ediyor.

Irak Petrol Bakanlığı Sözcüsü Asım Cihad’ın Al-Monitor’a verdiği bilgiye göre “Irak hükümeti Irak-Türkiye arasında yeni boru hattıyla ilgili teknik incelemeleri tamamladı ve şu anda ihaleler üzerinde çalışıyor.” 

İnşaat çalışmalarının muhtemelen 2020 yılında başlayacağını belirten Cihad, Irak’ın ham petrol ihracatının ağustos ayında 111.7 milyon varile ulaştığını, bunun 3.6 milyon varillik bölümünün Kerkük-Ceyhan hattından gönderildiğini kaydetti. 

Petrol Bakanlığı’nın Akdeniz limanları üzerinden ihracatı artırmaya çalıştığını belirten sözcü, şöyle devam etti: “Irak, ihracat güzergâhlarını çeşitlendirme politikasını sürdürüyor, üretimdeki artışa paralel olarak dünya pazarlarına kesintisiz petrol akışı sağlamak için ne gerekiyorsa yapmaya çalışıyor.” 

ABD yaptırımlarının İran’ın petrol ihracatına ket vurduğu, bundan Türkiye’nin de etkilendiği düşünülürse bu çalışmalar ayrı bir önem taşıyor.

Yeni boru hattı Irak’la Türkiye arasında ikinci hat olacak. 1976’da faaliyete geçen birinci hat, defalarca sabotaja uğradı ve hasar gördü. Örneğin PKK’nın 2015 yılındaki saldırılarından doğan zarar 500 milyon dolar olarak tahmin edilmişti.

Türk hükümeti boru hattını yenileyeceğini söylese de uzmanlar, hasarın boyutundan dolayı onarım çalışmalarının anlamsız olacağı yönünde görüş belirtiyorlar. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla mayısta kurulan komisyon da İran petrolünün devreden çıkmasını da telafi edebilecek yepyeni bir boru hattının yapımını önerdi. 

Yeni hat Irak’taki mevcut boru hattı ağına bağlanacak. Irak sadece kuzeydeki Kerkük’ten değil, ülkenin iç ve güney kesimlerinden de Türkiye’ye ve başka Akdeniz limanlarına petrol ihraç edebilecek. Yeni hat, Irak’tan Suriye’nin Akdeniz kıyısına uzanacak diğer bir boru hattı projesi gerçekleşmeden Irak Milli Petrol Şirketi’ne ihracat esnekliği kazandırmış olacak. 

Rusya ise ilgili makamları yeni hattan vazgeçirmeye ve Suriye hattının yapımına ikna etmeye çalışıyor. Ancak Suriye sınırının güvenlik açısından istikrarsız olması ve projenin yüksek maliyeti, bu hattı birkaç yıl daha geciktirebilir. 

Anlaşmaya vakıf bir kaynak Al-Monitor’a yaptığı açıklamada “Bu boru hattı, sadece mevcut hat kötü durumda olduğu için kurulmuyor. Anlaşmanın önemli bir siyasi amacı da var” dedi. Kaynağın açıklamasına göre Erbil merkezli Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (KBY) “zaman zaman federal makamların onayı dışında kendi topraklarından geçen eski bir boru hattı üzerinden petrol ihraç ediyor.”

Bağdat’taki federal hükümet ile KBY arasındaki mutabakata göre KBY’deki memur maaşlarının federal bütçeden ödenmesi karşılığında Erbil yönetimi Milli Petrol Şirketi’ne günde 250 bin varil petrol aktaracaktı. Ancak İslam Devleti’nin Musul’u ele geçirmesi, Kerkük-Ceyhan hattının tahrip edilmesi ve akabinde uluslararası petrol şirketlerinin bölgeden ayrılması nedeniyle borçları biriken KBY tarafı anlaşmaya uymadı. 

Petrol Bakanlığı mayıs ayında KBY’nin günde 600 bin varilden fazla ihracat yaptığını açıkladı. Parlamento’daki Şeffaflık Komisyonu’nun üyesi olan Milletvekili Halid Cevad 4 Eylül’de bir haber ajansına, bu rakamı teyit eden şu açıklamayı yaptı: “KBY halen günde 461 bin varil petrolü resmi olarak ihraç ediyor. Bunun yanı sıra 150 bin varil de kayıtlara geçmeden kaçak yollardan satılıyor.”

Yeni boru hattı projesi Irak’ın petrol ihracatı için yaşamsal önem taşırken, İran petrolünden olan Türkiye için de telafi edici olacak. Ancak Bağdat’la Erbil arasındaki anlaşmazlıklar sürüyor, su paylaşımı konusu da Bağdat’la Ankara arasında sorun olmaya devam ediyor.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recommended Articles

Facebook Irak Kürdistanı istihbaratıyla bağlantılı hesapları kapattı
Adam Lucente | Kürtler ve Kürdistan | Haz 5, 2020
Irak Kürdistan bölgesi bölünebilir mi?
Mahmut Bozarslan | | May 14, 2020
Irak Kürdistanı Suriyeli Kürtlere gönderilen insani yardımları engelliyor mu?
Amberin Zaman | Koronavirüs | Nis 22, 2020
Korona virüs milyonların gelir kapısını vurdu
Mahmut Bozarslan | | Mar 6, 2020
Neçirvan Barzani: İran’dan korkmuyoruz ama İran’a saygı duyuyoruz
Amberin Zaman | Kürtler ve Kürdistan | Oca 16, 2020

Recent Podcasts

Featured Video

More from  Irak'ın Nabzı

al-monitor
Irak Kürdistanı Suriyeli Kürtlere gönderilen insani yardımları engelliyor mu?
Amberin Zaman | Koronavirüs | Nis 22, 2020
al-monitor
Gorani lehçesini yaşatmak isteyen öğretmen Kuran’ı Kürtçeye çevirdi
Dana Taib Menmy | Tehlike altındaki diller | Oca 31, 2020
al-monitor
Türkiye Irak’ta PKK bağlantılı Ezidi milisleri vurdu
Saad Salloum | Ezidiler | Oca 24, 2020
al-monitor
Mühendis’in ardından Haşdi Şabi’yi neler bekliyor?
Mustafa Saadoun | | Oca 21, 2020