İdlib'deki HTŞ bağlantılı yönetim halka umut vermiyor

Heyet Tahrir El Şam’a bağlı İdlib'deki yeni idarenin, zorlu ekonomik ve insani koşullarda yaşayan halkın güvenini kazanması zor görünüyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor İdlib vilayetindeki Han Şeyhun kasabasının girişi, 24 Ağustos 2019 Photo by REUTERS/Omar Sanadiki.

Ara 29, 2019

HALEP, Suriye — Cihatçı örgüt Heyet Tahrir El Şam’ın (HTŞ) sivil kolu olan İdlib merkezli Suriye Kurtuluş Hükümeti geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada rejim güçlerinin kent ve kasabalara yönelik saldırıları nedeniyle İdlib’in güneyinden kaçanlara barınma imkânları sağlandığını duyurdu.

12 Aralık’ta ise Kurtuluş Hükümeti’nde değişiklikler yapıldığı, 10 bakanlıktan oluşan kabinede başbakanlık görevini Ali Keda’nın üstlendiği duyurulmuştu.

Kasım 2018’de Favaz Hilal başkanlığında kurulan hükümetin istifasının ardından Keda 18 Kasım’da yeni hükümeti kurmak üzere Genel Şura Konseyi’nden güvenoyu almıştı. Yine HTŞ’ye yakın olan ve önde gelen aşiret mensuplarının yer aldığı Genel Şura Konseyi, meclis olarak faaliyet gösteriyor. 

İdlib’in Harbanuş köyünden olan beş çocuk babası Keda, 1973 doğumlu bir mühendis. Keda yaptığı açıklamada evlerinden kaçmak zorunda kalanların barınma sorununun çözüleceğini ve çadırlarda yaşayan kimsenin kalmayacağını söyledi

Kurtuluş Hükümeti İdlib kırsalının yanı sıra Halep, Hama ve Lazkiye kırsallarında muhaliflerin kontrolünde olan çevre bölgeleri yönetiyor. Bu oluşumun kuruluşu, 16 Eylül 2017’de Türkiye sınırındaki Bab El Hava’da HTŞ himayesinde toplanan Suriye Ulusal Konferansı tarafından aynı yılın 2 Kasım tarihinde duyurulmuştu. Hükümet kurulduğu günden itibaren muhalefet çevrelerinde tartışma konusu oldu. Pek çok kişi hükümetin performansını yetersiz buluyor ve HTŞ’yle bağlantılı olmasını eleştiriyor. 

Yönetimde yer alan bir yetkili Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Üçüncü Suriye Kurtuluş Hükümeti’nde farklı muhalif kesimler ve isimler yer alıyor. Bazı bakanlar Heyet Tahrir El Şam’la bağlantılı, bazıları ise bağımsız. Yeni yapıyla birlikte hükümet ve yönetim performansını iyileştirmeyi, daha iyi hizmetler sunmayı, hükümete bağlı kurumları geliştirmek için ciddi bir çalışma yürütmeyi umuyoruz.”

İdlib’de HTŞ’yi ve Kurtuluş Hükümeti’nin uygulamalarını protesto eden gösteriler oldu, hatta hükümeti devirme çağrıları yapıldı. Gösteriler en son kasım ayı sonunda yakıt ve gıda fiyatlarının artması, hükümetin tekelci uygulamaları ve yeni vergi ve harçlar getirmesi nedeniyle patlak verdi. Hilal başkanlığındaki kabine halkın öfkesini yatıştırmak için istifa etti. 

Batı Halepli sivil toplum aktivisti Abdül Kerim Ukeydi Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Suriye Kurtuluş Hükümeti bölgede kontrolü ele aldığından beri olumsuz ekonomik ve yaşam şartlarına rağmen sivillere vergiler dayatıyor. Yeni hükümet farklı bir şey sunamaz ve bana göre halkın desteğini alamaz. İnsanlar yoksul ve vergileri kaldıramıyorlar. Düşük fiyatlı temel hizmetler, bütçelerine uygun iletişim hizmeti, su ve elektrik istiyorlar. (…) Binlerce aile Suriye hükümet güçleri ve Rus uçaklarınca bombalanırken, kamplarda çetin koşullarda yaşarken tek derdi vergi olan Suriye Kurtuluş Hükümeti’ne benim şahsen hiç güvenim yok. Heyet Tahrir El Şam’ı temsil ettiği sürece Suriye Kurtuluş Hükümeti’nin imajını düzeltmesi, sivillere hizmet etmesi mümkün değil.”

İdlibli medya aktivisti Muhammed El Hüseyin’e göre ise “Sivillerin Suriye Kurtuluş Hükümeti’ne güvenini yitirmesi birden fazla nedene dayanıyor ve bunlardan biri güvenlik durumunun kötüye gitmesi. Suriye Kurtuluş Hükümeti insanları ve mülklerini koruyacak önlemleri alma konusunda ciddi değil ve zaten İdlib’de güvenliği kontrol edemez. Hükümet Heyet Tahrir El Şam’ın emirlerini yerine getiriyor. Hükümetin uygulamaları yüzünden birçok insani yardım örgütü İdlib'deki faaliyetlerini durdurdu. Yardımların kesilmesi insanların hayatını olumsuz etkiledi.”

Kurtuluş Hükümeti, kendisine ve HTŞ’ye yakın tüccar ve şirketler üzerinden İdlib’de ticareti tekelleştiriyor, pek çok gıda kaleminin ithalat ve satışını kontrol ediyor. Bazı hizmetlerde benzer bir tekelleşme söz konusu. Petrol ürünleri de HTŞ’nin 2018 başında kurduğu Watad Petroleum şirketi eliyle tekel altına alınan kalemlerden biri. 

İdlib kırsalında yaşayan medya aktivisti Sultan El Baligh Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Siviller Suriye Kurtuluş Hükümeti’ne güvenmiyor çünkü bir hükümetten beklenen asgari hizmetler bile sağlanmadı. Siviller bu hükümeti kurulduğu günden beri Heyet Tahrir El Şam’ın kuklası olarak görüyor.” 

Özgür Suriye Ordusu (ÖSO) ile bağlantılı olan Ulusal Ordu’nun medya koordinatörü Yahya Mayo da benzer görüşler dile getirdi: “Yeni hükümet yapısı göstermelik. Değişiklikler ne Suriye Kurtuluş Hükümeti’nin icraatını iyileştirir ne de onu İdlib halkıyla yakınlaştırır. Kaldı ki Suriye Kurtuluş Hükümeti’nde ÖSO grupları temsil edilmiyor. Bu da kaçınılmaz olarak onu başarısız ve kısa ömürlü kılacak.”

Halep ve İdlib kırsalları arasında sıkça seyahat eden medya aktivisti Abdül Fettah El Hüseyin Kurtuluş Hükümeti’nin kontrol ettiği geçiş noktalarında insanlardan vergi alarak para kazandığına dikkat çekti. Bu noktalar arasında Bab El Hava sınır kapısının yanı sıra İdlib’i güney Halep kırsalındaki El Ais’e, batı Halep kırsalındaki El Mansura’ya, kuzey Halep kırsalındaki El Gazaviye’ye ve oradan da Afrin’e bağlayan geçiş noktaları yer alıyor.

Recent Podcasts

Featured Video

More from  Suriye'nin Nabzı

al-monitor
HTŞ, İdlib ateşkesinden istifade ederek saflarını sıklaştırıyor
Khaled al-Khateb | | May 1, 2020
al-monitor
Suriyeli Kürtler ABD himayesinde uzlaşı görüşmelerine başladı
Ivan Hassib | Kürtler ve Kürdistan | May 1, 2020
al-monitor
Türkiye Suriye’deki muhalif bölgelerine yeni bir sınır kapısı açıyor
Khaled al-Khateb | Suriye çatışması | Nis 16, 2020
al-monitor
Türkiye sınırındaki mülteci kampları koronavirüse ne kadar hazır?
Mohammed al-Khatieb | Coronavirus | Nis 9, 2020