Suriye'nin Nabzı

Kur krizi Suriye halkının belini iyice büktü

By
p
Article Summary
Suriye Lirası dolara karşı büyük bir değer kaybı yaşarken halkın alım gücü dibe vurdu, pek çok dükkân kepenk indirdi ve bazı bölgelerde altın ticaretinde Türk Lirası benimsendi. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Dokuz yıl önce rejim karşıtı gösterilerle iç savaşa sürüklenen Suriye’de ekonomik durum giderek kötüleşirken Suriye Lirası dolar ve diğer yabancı paralar karşısında görülmemiş kayıplar yaşadı. Kasım sonunda 500 Suriye Lirası olan karaborsadaki dolar fiyatı, bir hafta içinde hızla yükselerek aralık başında 1000 Suriye Lirası’na ulaştı. Bunun neticesinde emtia fiyatları da yükseldi ve halkın çilesi iyice arttı.

Bu arada hem tüccarlar hem de sade vatandaşlar ellerinde ne kadar tasarruf varsa dolara çevirmeye yöneldiler ve bu da dolara olan talebi iyice artırdı. Öyle ki bazı döviz büroları devlet müdahalesi olmadan satış yapmamak için kepenk indirmek zorunda kaldılar.

Suriye’nin kuzeyinde döviz bürosu sahibi olan Mustafa El Hac Ahmed, Al-Monitor’a yaptığı açıklamada “Suriye ekonomisi bu kadar feci durumdayken Suriye Lirası’nın düşüşü doğal sayılır” dedi. 

Ahmed’e göre döviz büroları Suriye Lirası’nın tamamen çakılmasını bekledikleri için dolar satmaktan kaçınıyorlar. İnsanların ellerindeki dolarlara sıkıca sarıldığını belirten Ahmed, bu durumun dolar fiyatını iyice yükselttiğini vurguladı. 

Yerli paranın çöküşünden dolayı halkın endişesi de artıyor. İnsanlar açlığın kapıda olduğu, güvenlik durumunun iyice bozulacağı korkusu yaşarken, sosyal medyada çöküşün sebepleri tartışılıyor.

Kurların istikrarsızlığı bazı dükkânları kepenk indirmeye iterken, pek çok insan yoksulluk sınırının çok çok altına düştü. Suriye Lirası’nın değer kaybetmesiyle yükselen fiyatlar, gıda güvenliği açısından vahim sonuçlar doğurdu, pazardaki gıda fiyatlarında büyük artışlar oldu. 

Halep kırsalında yaşayan Ahmed El Hüseyin yakıt ve gıda gibi temel ürünlerin aşırı pahalılaşmasından şikâyet ederken, “Tüccarların açgözlülüğü, emniyetin olmayışı, kontrolsüz ticari hareketler ve giderek artan tekelcilik nedeniyle gıda fiyatları durmadan yükseliyor” dedi. 

Ebu Eymen takma ismini kullanan İdlibli bir tüccar ise fiyatların baş döndürücü artışını Al-Monitor’a şöyle açıkladı: “Enflasyon birden fazla sebepten kaynaklanıyor. Başlıca sebepler, Suriye Lirası’nın dolar karşısındaki değer kaybı, piyasanın kontrolsüz oluşu ve tabii ki tüccarların açgözlülüğü ve tekelcilik. Buna ek olarak, rejim bölgelerinden kurtarılmış bölgelere mal taşıyan tüccarlardan bazı kontrol noktalarında para alınıyor. Yüksek yakıt maliyeti, uzun mesafeler, tarımdaki yüksek maliyetler de fiyatları artırıyor. (…) Biz tüccarlar ithal mallar için dolarla ödeme yapıyoruz, dolayısıyla ödemelerimiz iki kat, hatta daha fazla artmış durumda. Bu nedenle biz de fiyatlarımızı artırmak zorunda kalıyoruz.”

Halep vilayetinin kuzeyinde yer alan Azez kentindeki Kuyumcular Birliği 3 Aralık’ta yaptığı açıklamada Suriye Lirası’nın çöküşü nedeniyle altının Türk Lirası üzerinden fiyatlandırılacağını duyurdu. 

Kuyumcular Birliği’nde yönetici olan Abdullah Ebu Zaid Al-Monitor’a şu bilgileri verdi: “Kurlardaki istikrarsızlık nedeniyle Azez kentindeki tüm kuyumcuların katılımıyla bir toplantı yapıldı ve olası çözümler ele alındı. Toplantıda altın fiyatının bir onsun küresel dolar fiyatını yansıtması gerektiği kararlaştırıldı ve bu fiyatı Türk Lirası’na çeviren bir formül belirlendi. Karar oylamaya sunuldu ve tüm kuyumcuların onayını aldı. El Bab ve Afrin’de de altın ticaretinde Türk Lirası benimsendi, başka bazı bölgelerde ise dolar kullanılıyor.”

İktisat uzmanı Abdül Hakim El Masri ise Suriye Lirası’nın, savaş yıllarında gayri safi yurtiçi hasılada yaşanan düşüş ve bütçe açıkları sonucu değer kaybettiğini vurguladı. Ufukta bir çözüm görünmediği için krizin daha da derinleştiğini belirten uzman, rejimin sorunu görmezden gelmeye çalıştığını, mali kayıpları azaltmak için somut adımlar atmadığını söyledi. Masri’ye göre Lübnan ve Irak’taki kitlesel halk hareketleri ve siyasi istikrarsızlık da Suriye Lirası üzerinde ilave baskı oluşturdu. Zira bu ülkeler Suriye’ye kredi kanalları açarak destek olan ülkeler arasında yer alıyordu. 

Neticede, Suriye Lirasının yabancı paralar karşısında durmadan değer yitirmesi ve buna bağlı olarak yükselen temel ürün fiyatları, Suriye halkının çilesini günbegün artırıyor. İnsanlar temel ihtiyaçlarını karşılamak, hayatta kalmak için mücadele veriyor.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: Suriye çatışması

Sonia Ali is an independent Syrian journalist who writes for many local and international newspapers and websites, including TRT Arabic, the Geiroon Media Network and Al-Joumhouria website.

NEVER MISS
ANOTHER STORY
Haber bültenimize üye olun
x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept